Ervaringen met vijf jaar inclusieve werkgeversnetwerken


Deze handreiking is gebaseerd op de ervaringen van landelijk netwerk De Normaalste Zaak, 8 regionale 99van-netwerken, Luchtvaart College Schiphol (LCS) en de werkgeversnetwerken van Algemene Werkgeversvereniging Nederland (AWVN). Omdat De Normaalste Zaak bij veel van de netwerken betrokken is, komt hun naam veel voorbij. Daarnaast zijn verschillende experts gevraagd hun mening te geven over succesvolle werkgeversnetwerken (zie colofon).

Netwerken voor en door werkgevers dragen bij aan het beschikbaar maken van werk voor mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie. Dat blijkt uit de ervaringen van al bestaande netwerken. Op basis hiervan schetsen we de context en resultaten van inclusieve netwerken.

“Een netwerk is een samenwerking tussen meerdere organisaties en/of sleutelpersonen waarin de deelnemers, op basis van een onderlinge afhankelijkheid en ten aanzien van een gemeenschappelijk thema, beslissen tot gezamenlijke activiteiten om bepaalde voordelen te bereiken of bepaalde nadelen te vermijden.”

Waarom netwerken rondom inclusief werkgeven?

De Participatiewet is er met een reden gekomen: een groot deel van de beroepsbevolking met een zogenoemde afstand tot de arbeidsmarkt heeft geen werk. Dit is onwenselijk, gezien het sociale, economische en financiële belang van het beschikbaar maken van werk voor deze doelgroep. Er zijn veel partijen betrokken bij dit doel (gemeenten, WSP’s, zorginstellingen, bemiddelaars etc.) maar werkgevers spelen hierin de hoofdrol. Het beschikbaar maken van werk is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Het helpt wanneer werkgevers samenwerken en hun kennis, best practices en knelpunten delen.

Werkgevers die deelnemen aan een netwerk gericht op inclusief werkgeven delen dezelfde ambitie; een onderneming zijn waar mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt volwaardig deel van uitmaken. Vanuit deze gedeelde ambitie ontstaat de behoefte aan samenwerking en kennisdeling en daarmee de behoefte aan een netwerk.

Beginfase van de netwerken

De Normaalste Zaak is een partij die netwerken van werkgevers rondom dit thema initieert of faciliteert. Hun landelijk netwerk voor inclusieve ondernemers is vijf jaar gedeelnemers opgericht. In 2015 ontstond het eerste regionale netwerk, de 99vanAmsterdam. Er zijn nu (februari 2017)  ongeveer 500 werkgevers aangesloten en er zijn inmiddels 10 regionale netwerken. Daar komen belangrijke leerpunten en resultaten uit naar voren; het belang van regionaal netwerken en het belang van het beleggen van het eigenaarschap bij werkgevers.

Figuur 1. Van één landelijk naar meerdere regionale netwerken

Het belang van regionaal (net)werken

Een succesfactor is de omslag van landelijk naar regionaal (net)werken. Regionaal netwerken rond dit thema is belangrijk omdat werkgevers de behoefte hebben vraag en aanbod in hun eigen regio te matchen. Met de decentralisaties zijn knelpunten vaak lokaal, afhankelijk van de lokale arbeidsmarkt, uitvoeringsstructuur en de lokale wet- en regelgeving.

Het belang van eigenaarschap

Een regionaal netwerk is het meest succesvol als het eigenaarschap van het netwerk bij de werkgevers ligt. Werkgevers bepalen de doelen en activiteiten van het netwerk en hun behoefte is leidend. Hiermee wordt het netwerk automatisch een vraaggestuurd in plaats van een aanbodgestuurd netwerk.

De resultaten vanuit de afgelopen vijf jaar

De vraag is wat eerdergenoemde punten opleveren.  We zien vanuit de inclusieve werkgeversnetwerken dat werkgevers met succes:

  • elkaar inspireren en helpen
    Circa driehonderd werkgevers zijn betrokken bij een van de regionale netwerken van De Normaalste Zaak. Deze werkgevers inspireren en helpen elkaar door het delen van knelpunten en succeservaringen.
  • plaatsingen realiseren
    Luchtvaart College Schiphol heeft dankzij het netwerk al 30 plaatsingen gerealiseerd en is op weg de ambitie van 100 plaatsingen te halen. De regionale 99van netwerken van De Normaalste Zaak hebben tot nu toe in totaal enkele honderden plaatsingen van de gestelde ambitie gerealiseerd.
  • samen sterker staan en daardoor knelpunten in de wet- en regelgeving en dienstverlening richting werkgevers opgelost krijgen
    Verschillende netwerken organiseren praktijktafels over succesfactoren en knelpunten : ontmoetingen tussen werkgevers enerzijds en bijvoorbeeld de staatssecretaris of Tweede Kamerleden anderzijds. In de regio vinden de praktijktafels plaats met de wethouder, het WSP en UWV.
  • groeien naar een grotere beweging
    Wanneer werkgevers zich verenigen en met hulp van elkaar plaatsingen realiseren en knelpunten oplossen groeit het aantal inclusieve werkgevers.
  • vorm geven aan het netwerk naar hun eigen behoeften
    In de regionale werkgeversnetwerken heeft geen enkel netwerk dezelfde aanpak. De behoefte van de grote Amsterdamse werkgever op de Zuidas verschilt van de MKB-ondernemer in Twente. Het netwerk krijgt zijn eigen vorm afhankelijk van de regio, grootte van de deelnemende bedrijven, de branche van de werkgever en de mate waarin al ervaringen zijn opgedaan met inclusief werkgeven.

Het realiseren van bovenstaande resultaten gaat niet vanzelf. Het is een uitdaging om een groeiende groep werkgevers actief te krijgen in een netwerk en betrokken te houden op dit belangrijke thema.