Interview: Provincie en gemeente Haarlem bouwen samen aan een meer inclusieve arbeidsmarkt


Lenne Merbis en Aviva Guggenheim: beleidsadviseurs bij de provincie Noord-Holland en bij de gemeente Haarlem. De een amper een jaar betrokken bij het onderwerp ‘inclusieve arbeidsmarkt’, de ander pas vier maanden. En voor beiden de eerste werkervaring binnen de overheid na een carrière in het bedrijfsleven.

Lenne Merbis (provincie Noord-Holland) 

Lenne Merbis is beleidsadviseur bij de Provincie. Inclusiviteit is een belangrijk onderwerp in haar portefeuille. “De economische groei binnen de provincie stelt werkgevers en overheid voor nieuwe uitdagingen. Kan de arbeidsmarkt zich mee ontwikkelen en zo verdere groei mogelijk maken? En hoe gaan we om met tekorten, die er nu al zijn, zoals in de techniek? Inzet van het gehele arbeidspotentieel is noodzakelijk. Een meer inclusieve arbeidsmarkt.”

Aviva Guggenheim (gemeente Haarlem) 

Aviva Guggenheim werkt bij de gemeente Haarlem. Arbeidsmarkt en onderwijs zijn haar aandachtsgebieden. Haar rol is om bruggen te slaan tussen economie, sociale zaken, onderwijs, het sociaal domein en duurzaamheid en om sociaal ondernemerschap te versterken. Ze werkt samen met de regiogemeenten en het Regionaal Werkbedrijf Zuid-Kennemerland & IJmond. “Aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt vraagt een benadering, waarin de vraag om arbeid centraal staat. Een goede aansluiting van het curriculum op de eerste baan is daarbij essentieel.”

Duurzame arbeidsrelatie 

Beiden constateren dat er heel veel gebeurt om inclusiviteit te stimuleren. Het is de kunst om al deze initiatieven met elkaar te verbinden. Zeker ook in de relatie tussen arbeidsmarkt en onderwijs.
De economische bloeiperiode kan mensen met een arbeidsbeperking ongetwijfeld helpen om aan werk te komen. “Maar”, zegt Lenne, “we moeten voorkomen dat iedereen zich nu op deze doelgroep stort om hen bij de eerste economische tegenwind weer op straat te zetten. Nog meer dan anderen hebben zij behoefte aan een meer duurzame arbeidsrelatie.”

Aviva: “Dat betekent dat we de persoon zelf centraal stellen, in zijn kracht zetten en ondersteunen om zich verder te ontwikkelen. Dat vraagt creativiteit van de werkgevers. Ik zie liever kleine, maar duurzame initiatieven dan grootschalige wervingsacties voor de korte termijn. In het eerste geval zorgen we ervoor dat het menselijk kapitaal van waarde blijft. En iedereen heeft waarde! Dat besef vraagt een verandering van de mindset en dat vraagt weer tijd. Tegelijkertijd moeten we op korte termijn tastbare resultaten neerzetten. Successen bij de ene werkgever stimuleren andere werkgevers om hetzelfde te doen.”

Remmende mechanismen 

Sommige mechanismen werken de ontwikkeling naar meer inclusiviteit tegen. “Neem de functiebeschrijvingen” , geeft Lenne als voorbeeld. ”Als deze rigide worden gehanteerd is er geen ruimte voor de individuele benadering, die mensen met een arbeidsbeperking juist nodig hebben. Dan kom je automatisch uit bij de alleskunners en die worden steeds schaarser.

Zet je de talenten centraal, dan kun je meer mensen werk bieden en vacatures sneller vervullen. Ook sterk gestandaardiseerde processen kunnen mensen uitsluiten. Met elkaar zullen we moeten uitvinden waar de goede balans ligt. Bijvoorbeeld door pilots te starten binnen deze arbeidsmarktregio”. Voor Lenne ligt de focus daarbij meer op sectoren, zoals de producerende economie. Aviva heeft de regionale focus.

Netwerk en commitment 

Aviva: “Het is waardevol om sociaal en commercie goed te linken met begrip voor beide elementen. De rol van de gemeente is vooral te faciliteren. Welke sociale doelen kunnen we dienen in het sociaal ondernemerschap? Wat hebben ondernemers daar bij nodig?”

Daarbij zijn getrokken grenzen niet relevant. Lenne: “De grenzen binnen de Provincie verschillen per sector (arbeidsmarkt, provincie, onderwijs). Je moet over de grenzen heen met elkaar samenwerken. Het vraagt wel aanlooptijd. Energie – commitment – verbintenis – resultaat. Daar draait het om! Commitment is heel belangrijk om de zaak draaiende te houden. Voorbeelden helpen daarbij: wat ging  goed, wat kun je beter niet doen? En bedrijven die durven te experimenteren”.

Aviva : “Samenwerking binnen sectoren is belangrijk, maar niet uitsluitend. Ook tussen sectoren valt veel van elkaar te leren.”

Tips van Lenne en Aviva 

Beiden sluiten af met tips voor de 99vanZuid-Kennemerland & IJmond: “Durf risico te nemen. Pak het voortouw voor een andere invulling van werkgeverschap. En werk vanuit een pull-functie. Bied aan, dwing niet af. Kom met de huidige groep werkgevers tot concrete resultaten. Zo blijf je in de voorhoede. De 99vanZKIJ is een mooie mix van grote en kleine werkgevers, bezige en welwillende sectoren. En blijf ons voeden met signalen!”