Hoe zorg je dat collega’s elkaar echt leren kennen, voorbij functie, team en eerste indruk? Op Hogeschool Windesheim doen ze dat via een bijzondere training waarin medewerkers elkaars levensverhalen vastleggen. Het resultaat: meer onderling begrip, minder oordelen en een sterkere basis voor inclusie. De methode blijkt verrassend krachtig, vertelt docent journalistiek Floor van Renssen, die de training mee ontwikkelde.
Storytelling als sleutel tot inclusie
In de training worden medewerkers aan elkaar gekoppeld. Ze interviewen elkaar diepgaand, schrijven een portret van ongeveer duizend woorden en lezen dit in een slotsessie aan elkaar voor. Het delen is vrijwillig, maar vaak heel waardevol. “Je moet daadwerkelijk een goed interview afnemen en het levensverhaal van die ander willen horen,” legt Van Renssen uit. “En op basis daarvan maak jij dan een verhaal van diegene.”
Het proces blijkt effectiever dan een gewone teamactiviteit. De kwetsbaarheid en aandacht die de methode vraagt, creëren precies de veilige setting die nodig is om echt verbinding te maken.
Verhalen die perspectieven kantelen
De training levert indringende portretten op; soms onverwachts, soms ontroerend. Eén voorbeeld is haar duidelijk bijgebleven. “Dat was van iemand die schoonmaakster was, met een vluchtelingenachtergrond. Haar hele leven had ze heel hard gewerkt om hier te komen. Dat gaf zo’n mooi beeld van wie zij is en wat dat werk voor haar betekent,” vertelt Van Renssen.
Een ander verhaal betrof een docent Social Work die haar persoonlijke ervaring met de suïcide van haar broer deelde, terwijl zij zelf lesgeeft over dit thema. “Door haar verhaal te vertellen en te laten opschrijven, werd ze zich er ook beter van bewust dat ze deze ervaring kon inzetten in haar werk. Ook gingen haar collega’s haar anders bekijken. Ze dachten: oké, zij draagt ook heel wat mee.”
Wanneer alle verhalen naast elkaar worden gelegd, ontstaat vanzelf diversiteit zonder dat daar vooraf op geselecteerd wordt. “Het gaat er juist om dat je niet op zoek bent naar een type verhaal of een type diversiteit. Maar dat je merkt: ieder verhaal is bijzonder. En dat geeft bewondering voor elkaar.”
Samenwerking en onderzoek
Van Renssen ontwikkelde de methode samen met het expertisecentrum Echo. Tegenwoordig werkt ze nauw samen met co-trainer Femke Bijker, die zich richt op het inclusie- en diversiteitsperspectief. Bijker deed onderzoek naar de ervaringen van deelnemers. “Daaruit blijkt dat mensen het heel waardevol vinden voor het beter leren kennen van anderen,” vertelt Van Renssen. “Maar ook om jezelf beter te leren kennen.”
Een zaadje planten
Het belangrijkste doel is niet dat teams alle verhalen van elkaar kennen. De training is vooral bedoeld als inspiratie en als startpunt voor een inclusievere cultuur. “Wij zien het meer als dat we een zaadje planten,” zegt Van Renssen. “Dat mensen ervaren wat dit kan doen. Dat het iets doet met hoe je kijkt en oordeelt over anderen.” Workshops van één sessie zijn ook mogelijk, bijvoorbeeld tijdens studiedagen. “Dan is het meer een teaser, maar ook dat kan al iets losmaken,” aldus Van Renssen.
De waarde van een goed verhaal
Als docent journalistiek bewaakt Van Renssen zowel de schrijfkwaliteit als het proces van veilige uitwisseling. Soms worden verhalen zelfs ingesproken als eenvoudige podcast. Maar uiteindelijk draait het om het effect op mensen. Via het levensverhaal van een collega ontstaat ruimte om elkaar te zien zoals je elkaar anders nooit had gezien.
